planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

De maansverduistering van februari 2008

Door John den Haan op 18 februari 2008 | Gearchiveerd in Zelf waarnemen |

Deze verduistering is er niet één voor watjes: de Maan zal namelijk pas om 04:01 totaal verduisterd zijn. Jawel, je leest het goed: 4 uur 's nachts. Mocht je de nacht willen trotseren, dan krijg je er zeker wat voor terug. De Maan zal namelijk vijftig minuten lang mysterieus en angstaanjagend bloedrood kleuren. De totaliteit duurt tot 04:51, waarna de Maan om 06:09 de kernschaduw zal verlaten. Opvallend is dat de Maan tijdens de verduistering nabij de heldere ster Regulus en de planeet Saturnus staat.

Tijdspad

Een kort overzicht van de gebeurtenissen op 21 februari 2008:

• 02:43: De Maan komt de bijschaduw binnen. Begin eclips.
• 04:01: De Maan bevindt zich in de kernschaduw: begin totaliteit.
• 04:26: Het maximum van de eclips. De Maan is op zijn diepst verduisterd.
• 04:51: De Maan verlaat de kernschaduw. Einde totaliteit.
• 06:09: De Maan verlaat de bijschaduw. Einde eclips.

Het tijdspad van de verduistering. Klik voor een grotere versie. Credit: Fred Espenak, NASA.

Meer informatie over het waarnemen van de Zon, Maan en sterren? Het boek 'Zon, Maan en sterren' (ook verkrijgbaar bij Bruna) biedt voor beginners uitstekende uitleg. Om zelf aan de slag te kunnen, zit er bij het boek een gratis draaibare sterrenkaart.

Wat is een maansverduistering?

Een maansverduistering treedt op wanneer de Aarde precies tussen de Maan en de Zon door schuift (zie diagram). De Maan staat nu eigenlijk in de schaduw van de Aarde. Deze schaduw bestaat uit twee delen: een lichte bijschaduw (penumbra) en een donkere kernschaduw (umbra). In de kernschaduw wordt de lichtbron (de Zon) compleet geblokkeerd, waar deze in de bijschaduw slechts gedeeltelijk wordt geblokkeerd. Omdat de Maan achter de Aarde moet staan bij een maansverduistering, kan een maansverdusiteirng alléén plaatsvinden bij volle Maan.

Als de Maan bij een maansverdusitering achter de Aarde staat, waarom hebben we dan niet bij elke volle Maan een maansverduistering? De reden hiervoor is het feit dat de baan van de Maan een hoek van 5 graden maakt met het vlak waarin de Aarde om de Zon draait. Dit betekent dat de Maan zich meestal buiten het vlak van de Aardbaan bevindt en dus boven of onder de schaduw van de Aarde blijft. 

Als de Aarde tussen de Zon en de Maan instaat, hebben we te maken met een maansverduistering. 

Waarom kleurt de Maan rood in de schaduw van de Aarde en verdwijnt hij niet simpelweg? Dit is vanwege lichtbreking door onze atmosfeer. De atmosfeer van de Aarde breekt het invallende licht op een dusdanige manier, dat het rode licht toch de Maan kan bereiken. Het gevolg hiervan is meestal een okerrode Maan. Echter, omdat de kleur van de Maan eigenlijk afhangt van onze atmosfeer, is geen enkele maansverduistering hetzelfde. Zo zijn er gevallen bekend van extreem donkere verduisteringen in de periode na een grote vulkaanuitbarsting. De helderheid van een verduistering wordt uitgedrukt met een getal van 0 tot 4 op de schaal van Danjon.

Een maansverduistering waarnemen

Voor het waarnemen van een maansverduistering is geen apparatuur nodig. Het is het beste om gewoon met het blote oog te kijken. Als de Maan zich in de bijschaduw bevindt, is er nog weinig zichtbaar. Er is slechts een geringe helderheidsafname. Pas bij het betreden van de kernschaduw zal de Maan stukje bij beetje een rode gloed over zich krijgen. Een bijzonder en myserieus spektakel dat je niet mag missen! Zetten die wekker dus!

Op zoek naar een uitgebreid, compleet maar toch begrijpelijk overzicht van de sterrenhemel in 2008? Het boek jaarboek sterrenkunde 2008 van wetenschapsjournalist Govert Schilling wijst u de weg!