planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

Het sterrenbeeld Ram (Aries)

Door John den Haan op 08 januari 2008 | Gearchiveerd in Zelf waarnemen |

De ram (Aries in het Latijn) is het eerste sterrenbeeld van de dierenriem. Het is een oud sterrenbeeld, dat waarschijnlijk uit de Griekse mythologie stamt. Daarin was de Ram het gouden, vliegende wezen dat de kinderen Phrixus en Helle redde van hun kwaadaardige stiefmoeder. Phrixus offerde (hoe ondankbaar) het Ram later en liet de waardevollge gouden vacht bewaken door een rusteloze draak.

Aries (teken: ♈) is het eerste teken van de zodiac, de riem van sterrenbeelden waar de Zon zich gedurende het jaar bevindt. In de oudheid vierde men het lentefeest zodra de Zon in de ram stond. Tegenwoordig is het echter zo dat, vanwege de wenteling van de aardas (de zogenaamde 'precessie'), de Zon in vissen staat tijdens de lente-equinox. Astronomisch gezien, is Ram eigenlijk maar een saai, leeg en onopvallend sterrenbeeld met weinig interessante objecten.

Meer informatie over het waarnemen van de Zon, Maan en sterren? Het boek 'Zon, Maan en sterren' (ook verkrijgbaar bij Bruna) biedt voor beginners uitstekende uitleg. Om zelf aan de slag te kunnen, zit er bij het boek een gratis draaibare sterrenkaart.

Objecten in de Ram

Behalve de officiële manier, bestaat
er ook een alternatieve manier om
de Ram te tekenen uit de sterren. Je
ziet hem hier naar rechts rennen.

• De hoofdster alpha (α) Arietis, ook wel Hamal genoemd, bevindt zich 65,9 lichtjaar bij ons vandaan. De ster is 18 keer groter en 55 keer helderder dan onze Zon. Het is voor ons qua helderheid de 47ste ster
• Gamma (γ) Arietis is een dubbelster die zich prima leent voor kleine telescopen. De dubbelster, ook wel Mesarthim genoemd, staat op een afstand van 204 lichtjaar.
• Lambda (λ) Arietis is een zeer wijde dubbelster. De sterren hebben een magnitude van 4,4 en 7,7.
• Het sterrenstelsel NGC 972 staat een stukje ten oosten van Gamma (γ) Arietis. Er is een telescoop nodig om het te kunnen zien, want de magnitude is niet hoger dan 11,4. Het is ee opvallend stelsel met één spiraalarm.

De ram heeft behoorlijk wat meteorenzwermen, die helaas vooral overdag actief zijn. Ze kunnen dus praktisch alleen met radio-apparatuur worden waargenomen. De hoofd-zwerm, de Arietiden, duurt van 22 mei tot 2 juli. Het maximum van 60 per uur valt op 8 juni.

Sterrenkaart

Een sterrenkaart van het sterrenbeeld Ram. Je ziet het, het stelt
maar weinig voor. Klik voor een grote (!) kaart.