planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

Het sterrenbeeld steenbok (Capricornus)

Door John den Haan op 03 april 2008 | Gearchiveerd in Zelf waarnemen |

De steenbok (teken: ♑) is één van de oudste sterrenbeelden. Het mogelijk zelfs het oudste. Dit is opvallend, want het is echt een onopvallend sterrenbeeld! In drieduizend jaar oude Babylonische tabletten zijn afbeeldingen van een geit gevonden. Het is mogelijk dat het sterrenbeeld vroeger belangrijk was, omdat de Zon tijdens het winter-solsticium in de steenbok stond.

Het is ook om deze reden dat de moderne keerkring op Aarde de steenbokskeerkring genoemd wordt. Op deze denkbeeldige lijn staat de Zon tijdens het hoogtepunt van de zuidelijke zomer (en dus: noordelijke winter) recht boven je hoofd. De oude Grieken hechtten veel belang aan het sterrenbeeld Steenbok.  Zij geloofden dat met het verstrijken van het jaar, de zonden zich opstapelden. Hierdoor werd het alsmaar donkerder en straalde de Zon alsmaar minder licht uit. Zodra de Zon in de Steenbok stond, 'stabiliseerde' deze echter en ging deze geleidelijk weer meer licht uitstralen. Dit staat synoniem met het vergeven van de gedane zonden.

Objecten in de steenbok

Steenbok is geen spannend sterrenbeeld. Na de kreeft is het het minst heldere sterrenbeeld aan de hemel.

Messier 30, een compacte
bolvormige sterrenhoop. 

• Messier 30 is een vrij compacte bolvormige sterrenhoop, ongeveer 4 graden ten zuidoosten van Zeta (ζ) Capricorni.
• Delta (δ) Capricorni is de helderste ster, met een magnitude van 3. Het is een quadrupelsysteem, wat wil zeggen dat de ster eigenlijk uit vier sterren bestaat!
• Alpha (α) Capricorni bestaat uit twee sterren. In werkelijkheid staan deze sterren lichtjaren uit elkaar, maar omdat ze bijna op één lijn staan, lijken ze bij elkaar te horen. Ze zijn met het blote oog uit elkaar te houden.
• HD 202206 is een ster die qua eigenschappen lijkt op de Zon. Er zijn rond deze ster vermoedelijk twee planeten gevonden. Eén ervan is een bruine dwerg, de ander is een planeet met ongeveer 2,5 Jupitermassa's. De laatste staat ongeveer twee keer zo ver van zijn ster als de Aarde van de Zon.

Sterrenkaart

Sterrenkaart van de Steenbok. Zoals je ziet, stelt
het niet veel voor!