planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

Mars waarnemen in 2007 en 2008

Door John den Haan op 16 augustus 2007 | Gearchiveerd in Zelf waarnemen |

En jawel, zoals elk jaar Augustus zijn ze weer gesignaleerd: van die vervelende doorstuurmails waarin staat dat Mars in Augustus de schijnbare diameter krijgt van de volle Maan. Ondanks dat dit onzin is van de bovenste plank, zal Mars het komende najaar zeker de moeite van het waarnemen waard zijn. Met het verstrijken van de zomer neemt Mars in Augustus weer zijn eerste voorzichtige kijkje boven de oostelijke horizon. En hij gaat voorlopig niet weg. 

In Augustus 2003 stond Mars op een recordafstand van 'slechts' 55 miljoen kilometer. De laatsten die hem van zo dichtbij zagen, waren waarschijnlijk de Neanderthalers. Pas in 2287 zullen de Aarde en Mars weer zo dichtbij elkaar staan. Dit jaar zal de rode planeet een stukje verderop staan; we zullen het moeten doen met een slordige 88 miljoen kilometer.

Dit betekent echter niet dat het de moeite niet waard is! Mars staat dit seizoen namelijk in een zeldzaam gunstige positie voor de Noordelijke amateur-astronoom. Het is namelijk zo dat de planeet in het sterrenbeeld Stier (nabij de tweelingen) in oppositie zal zijn. 'In oppositie zijn' betekent dat Mars precies aan de andere kant van de zon staat en dus opkomt wanneer de zon ondergaat. De afstand tussen Aarde en Mars is in de twee weken rond oppositie het kleinst. Mars zal tijdens oppositie maarliefst 26.5 graden boven de hemelequator (de 'evenaar' van de sterrenhemel) staan. Als dat niet veel zegt: zie de onderstaande afbeelding voor een simulatie. Op 18 december 2007 zal de planeet het dichtst bij staan. De schijf zal dan 16 boogseconden groot zijn, ruim 9 boogseconden minder dan in 2003. Voor de duidelijkheid: één boogseconde is de grootte van een 1 meter lange stok op 206km afstand. De volle maan neemt ongeveer 1800 boogseconden in: dus VEEL groter dan Mars ooit zal worden!

Simulatie van de sterrenhemel op 18 december 2007 om 01:00. De blauwe lijn is de hemelequator. Mars staat hier ruim 26 graden boven en is dus goed te zien.

Die 16 boogseconden zijn ruim voldoende om met behulp van een sterrenkijker leuke details op Mars te zien. Zo kun je het smelten en aangroeien van de poolkappen volgen, grote gebieden herkennen en heldere wolken zien. Met een telescoop van 20cm objectiefdiameter moet een vergroting van ongeveer 300 keer haalbaar zijn. Op een extreem koude, glasheldere winternacht kun je misschien zelfs eens proberen de theoretische limiet van je kijker op te zoeken (2 x de objectiefdiameter in millimeters). Laat je niet niet misleiden door een teleurstellend beeld in de maanden voorafgaand aan december. Blijf de planeet volgen, en je zult zien dat je steeds meer detail gaat zien. Onthoud dat een getraind oog veel meer details zal ontwaren dan een ongetraind oog. Om het beste uit de oppositie te halen en zoveel mogelijk verandering te kunnen zien, is het dan ook een goed idee om op tijd te beginnen met waarnemen.

Heb je zelf geen sterrenkijker? Nederland telt een groot aantal sterrenwachten en verenigingen, waar je als bezoeker een blik kunt werpen door een sterrenkijker.