planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

Zijn oceanen op Mars ontstaan door zwavel en vuur?

Door Olaf van Kooten op 30 december 2007 | Gearchiveerd in Mars | Bron: SPACE.com |

Wetenschappers zijn er van overtuigd dat Mars vroeger oceanen gekend heeft. Hoe deze oceanen ontstaan zijn is echter lang een mysterie gebleven. Een recent onderzoek is met een mogelijke oplossing gekomen: de oceanen op Mars zouden ontstaan kunnen zijn door vuur en zwavel. Oude vulkanen zouden voldoende zwavel geproduceerd kunnen hebben om de temperatuur op Mars boven het vriespunt te brengen.

Wetenschappers hebben vele aanwijzingen en enkele bewijzen dat Mars lang geleden oceanen gekend heeft. Deze oceanen zijn na verloop van tijd verdwenen, maar 3.8 miljard jaar geleden zijn de oceanen sowieso nog aanwezig geweest. Dat betekent dat de temperatuur op de Rode Planeet destijds boven het vriespunt moet hebben gelegen – ondanks het feit dat de huidige temperatuur op Mars gemiddeld zo’n –46 graden Celsius bedraagt.

Wetenschappers hebben lang gesuggereerd dat Mars gedurende zijn jeugd door kooldioxide warm is gehouden – hetzelfde gas dat op aarde het broeikaseffect veroorzaakt. De laatste jaren is echter duidelijk geworden dat kooldioxide alleen niet in staat is om de temperatuur op Mars boven het vriespunt te krijgen. Bovendien zouden grote hoeveelheden atmosferische kooldioxide geleidt moeten hebben tot enorme kalksteenafzettingen en deze heeft men nooit aangetroffen.

Nu suggereert een recent onderzoek dat vulkanische gassen, zoals zwavel, de bepalende factor zijn geweest bij het opwarmen van Mars. Het is een bekend feit dat het oppervlak van Mars veel meer zwavel bevat dan het oppervlak van de aarde. Dit zwavel is afkomstig van de enorme vulkanen die ooit op de Rode Planeet actief zijn geweest – Mars is het thuis van de grootste vulkanen in het zonnestelsel, waarvan Olympus Mons de hoogste is.

Het zwavel zal allerlei zure verbindingen gevormd hebben, zoals zwaveldioxide en waterstofsulfide. Hierdoor zullen de oceanen ernstig verzuurd zijn geweest, wat de vorming van carbonaten ernstig heeft belemmerd. Dit vormt dan een mooie verklaring voor de merkwaardige afwezigheid van carbonaten op Mars. Bovendien is zwaveldioxide een uiterst potent broeikasgas – als de atmosfeer van Mars voor slechts 0,001 tot 0,0001 procent uit zwaveldioxide heeft bestaan zou dit voldoende zijn geweest om de temperatuur boven het vriespunt te brengen.

De kans is groot dat de jonge aarde en de jonge Mars zeer veel overeenkomsten hebben gehad. Dat betekent dat het zwavelmodel op Mars ook een verklaring kan vormen voor de schaarste aan carbonaten op aarde gedurende het zogenaamde Archeozoïcum, het tijdvak tussen de 4 en 2,5 miljard jaar geleden. Dat heeft weer gevolgen voor het ontstaan van het leven op aarde. Als de oceanen in die tijd veel zuurder zijn geweest dan tegenwoordig, levert dat belangrijke nieuwe vragen op.