planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

Astronomen zien exoplaneet

Door Olaf van Kooten op 08 januari 2008 | Gearchiveerd in Exoplaneten | Bron: Astrostart |

Wetenschappers hebben voor het eerst het verstrooide licht van een exoplaneet waargenomen. De wetenschappers hebben hiertoe allerlei trucs met gepolariseerd licht uitgehaald, om zo het zwakke sterlicht waar te nemen dat gereflecteerd wordt via de atmosfeer van een verre planeet. De techniek die is toegepast is vergelijkbaar met die van polaroid-zonnebrillen, waarbij gereflecteerd zonlicht wordt weggefilterd om de lichtkracht te verminderen.

De detectie van het gereflecteerde sterlicht heeft de astronomen in staat gesteld de omloopbaan van de planeet direct vast te stellen, in tegenstelling tot de indirecte methodes die meestal worden toegepast bij de detectie van exoplaneten.  De exoplaneet draait rondom de rode dwergster HD 189733, die zich op een afstand van 60 lichtjaar tot de aarde bevindt, in de richting van het sterrenbeeld Vulpecula (Vosje).

De planeet is een Hete Jupiter en bevindt zich dusdanig dicht tot de moederster dat de atmosfeer van de planeet is gaan opzwellen. Aan de hand van het verkregen lichtspectrum zijn de betrokken astronomen tot de conclusie gekomen dat de atmosfeer van de planeet vooral moet bestaan uit deeltjes die kleiner zijn dan een halve micron. Dit soort deeltjes verstrooien het sterrenlicht op dezelfde manier als de aardse atmosfeer het zonlicht verstrooit – de “lucht” op HD189733b zal dan ook blauw zijn.

De onderzoekers zijn ook voor het eerst in staat gesteld om de vorm en oriëntatie van de omloopbaan van een exoplaneet vast te stellen, oftewel een “afbeelding” van de omloopbaan te verkrijgen. De polarimetrische detectie van het gereflecteerde licht van een exoplaneet opent ook vele nieuwe mogelijkheden voor het verkennen van de fysieke condities die heersen de atmosfeer van een exoplaneet en kan daarnaast van belang zijn bij het vaststellen van de diameter, ware massa en dichtheid van planeten die geen overgangsplaneten zijn (oftewel, die vanaf de aarde gezien niet voor het oppervlak van de moederster langs trekken).

De berekende baan van HD189733b om zijn ster.