planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

Cassini vindt mogelijke oorsprong G-ring Saturnus

Door John den Haan op 04 augustus 2007 | Gearchiveerd in Saturnus | Bron: NASA |

Wetenschappers verbonden aan de Cassini-missie hebben mogelijk de oorsprong van de mysterieuze ijle G-ring van Saturnus achterhaald. Waarschijnlijk vindt de ring zijn oorsprong in relatief grote ijsdeeltjes die zich in het binnenste gedeelte van de ring ophouden. De deeltjes worden op hun plek gehouden door de relatief grote Saturnusmaan Mimas.

Zodra micrometeoroïden (microscopisch kleine stukjes ruimtepuin) botsen met deze deeltjes, spatten ze uiteen in zeer fijne ijsdeeltjes. Het plasma dat zich in het amgneetveld van Saturnus bevindt, 'veegt' deze deeltjes continu op en trekt ze uiteen. Het gevolg hiervan is een fijne ring, die we de G-ring noemen (de ringen van Saturnus zijn geletterd van binnen naar buiten, in volgorde van ontdekking).

De ring is een bewijs van het complexe samenspel tussen de manen, ringen en het magneetveld van de planeet. Het bestuderen van deze interactie is één van de hoofddoelen van de Cassini-missie. De studie is gebaseerd op waarnemingen van meerdere Cassini-instrumenten in 2004 en 2005.

"Foto's van veraf vertellen ons waar de bron-deeltjes zich bevinden en hoe zij zich bewegen, terwijl plasma- en stofmetingen van nabijd e G-ring ons vertellen hoeveel materiaal hier daadwerkelijk aanwezig is", aldus Cassini-teamlid Matthew Hedman.

De ringen van Saturnus zijn een enorm complexe structuur en hun oorsprong is een mysterie. De grootste ringen (A, B en C), beslaan een afstand even groot als de afstand Aarde-Maan. De meest doorzichtige ringen zijn D, F, E en G. Waar de stoffige E- en F-ringen nauw verwant zijn aan diverse manen (E wordt bijvoorbeeld door de geisers van Enceladus 'aangevuld'), leek de G-ring geheel onafhenlijk te zijn van de manen.

Beelden van Cassini laten zien dat de heldere baan van grove deeltjes in de G-ring ongeveer 230km breed is; een fractie van de 5900 meter die door de G-ring in totaal wordt ingenomen. De deeltjes zijn al sinds Cassini's aankomst in 2004 waargenomen, en lijken een blijvende structuur te zijn. Nabij de maan Mimas bevindt zich een door de zwaartekracht veroorzaakte storing.

"Over 18 maanden hebben we een buitenkans om het geheel op beeld vast te leggen, als Cassini op slechts 1000 kilomter voorbij de brondeeltjes raast.", alud Joe Burns van het wetenschapsteam.

Afbeeldingen met uitleg

De myserieuze G-ring van Saturnus heeft een buitengewoon heldere band aan de binnenkant. Deze band is, aldus het onderzoek, de bron van de deeltjes waaruit de ring bestaat. Klik op deze afbeelding voor een grote versie, een filmpje en meer uitleg (NASA)