planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

Marsrovers vinden mogelijk ooit-leefbare zone

Door John den Haan op 01 januari 2008 | Gearchiveerd in Mars |

Centimeter voor centimeter heeft de missieleiding de marsrover Spirit naar een plaats gereden waar het voertuig de grootste kans heeft op het overleven van de komende Mars-winter. De rover zal hier zijn vierde verjaardag (in Aardse dagen) vieren; het taaie karretje stuiterde in januari 2004 neer voor een missie van slechts 90 dagen. Spirit houdt het echter, ondanks de barre omstandigheden op de rode planeet, nog steeds uit.

Intussen onderzoeken wetenschappers de gevolgen van wat Steve Squyres, hoofdonderzoeker van NASA's Mars Exploration Rovers, "één van de belangrijkste vondsten tot nu toe" noemt. Onder Spirit's kapotte voorwiel werd onlangs een silicium-rijke afzetting gevonden, die mogelijk wijst op een ooit-leefbare omgeving in de Gusev krater. Squyres en zijn collega's maakten de ontdekking kenbaar tijdens de jaarlijkse conferentie van de Amerikaanse Geofysische Unie.

Deze foto toont de silica-afzetting
in het 'lamme wiel'-spoor van de
Spirit-rover. Foto: NASA (Klik voor
een grotere foto).

Aan de andere zijde van Mars rijdt Opportunity, de gezonde broer van Spirit, langzaam de Victoria krater in. Gelaagd gesteente in deze krater bevestigt bevindingen die gedaan zijn in de Eagle en Endurance kraters. Diepere lagen aan de onderkant van de kraterwand zouden echter meer over de geschiedenis van Mars kunnen 'vertellen'.

Spirit, die sinds het kapotgaan van zijn voorwiel achteruit rijdt, was een plateau in Gusev aan het onderzoeken toen wetenschappers een ongewoon wit zand onder zijn 'lamme' wiel ontdekten. Verdere metingen toonden aan de grond voor 90 procent bestaat uit amorfe silica. Deze substantie komt op Aarde veelvuldig voor in een tweetal unieke, zeer leefbare settings. "Het is één van de meest krachtige bewijzen voor leefbare omstandigheden ooit," zei Squyres, die professor is aan de universiteit van Cornell.

Op Aarde komen dergelijke silica-afzettingen voor bij vulkanisch gedreven warmwaterbronnen. Heet water lost hier het silicium op in dieper gelegen gesteente en zet dit, terwijl het stijgt en afkoelt, weer af vlakbij of aan het oppervlak. Tevens komt het voor bij zogenaamde 'fumarolen': vulkanische openingen in de korst waar zuur water veel elemeten oplost, maar het silicium achterlaat.

Dergelijke omgevingen op Aarde wemelen van het microscopisch leven," zei Squyres. "Welk proces er ook aan ten grondslag ligt, de kans is groot dat we hier te maken hebben met een ooit-leefbare plaats op Mars." De ontdekking doet denken aan Spirit's vorige 'vlucht' naar winter-dekking, toen de rover eventjes vast kwam te zitten in een zwavelhoudende bodem. Ook deze afzetting wijst op water dat door mdidel van vulkanisme actief gesteente bewerkt.

Wat alleen niet overeenkomt met vorig jaar, is het feit dat Spirit dit jaar last heeft van zeer stoffige zonnepanelen. Deze zijn het resultaat van een gigantische stofstorm in juni en juli. Het energieniveaus van de rovers zou tijdens komende winter dus wel eens gevaarlijk laag kunnen worden. Momenteel staat Spirit op een helling van 15 graden, met zijn panelen gericht naar het noorden. Hopelijk overleeft het rovertje zo de strenge Marswinter.

Wat heeft de verkenning van de planeten eigenlijk opgeleverd tot nu toe? Het boek 'Distant worlds: milestones of planetary exploration' vertelt het verhaal van de menselijke zoektocht naar een verklaring voor het zonnestelsel.