planetweb.nl - een actuele nieuwssite over sterrenkunde, de planeten en de ruimtevaart.

Nieuwe beelden van Titan's meren

Door John den Haan op 18 oktober 2007 | Gearchiveerd in Saturnus | Bron: NASA |

Nieuwe radarbeelden van het Cassini ruimtevaartuig bieden het tot nu toe beste beeld op Titan's -waarschijnlijk- methaanmeren. Er zijn meren gevonden groter dan de grote meren in de VS. De meren komen met name voor op de noordpool van de Saturnusmaan, maar op recente beelden is tevens te zien dat ook de zuidpool voorzien is van dergelijke meren.

De noordpool van Titan. De blauw
tot zwart gekleurde "vlekken" zijn
naar alle waarschijnlijkheid meren
van vloeibaar methaan. Klik voor
een grotere versie. Afb. NASA

De afbeeldingen van de zuidpool werden na een flyby op 2 oktober door het ruimtevaartuig teruggezonden. het primaire doel van deze flyby was het zoeken naar meren op de zuidpool van de koude Saturnusmaan. Een nieuwe afbeelding, die verkregen is door afbeeldingen van zeven flybys digitaal aan elkaar te plakken, laat zien dat de noordpool bezaaid is met grote meren. Sommige van deze meren zijn groter dan het Amerikaanse Lake Superior.

Ongeveer 60 procent van Titan's noordpoolgebied is intussen in kaart gebracht door Cassini's radar. Ongeveer 14 procent van het gebied is bedekt door wat wetenschappers met een moeilijk woord 'koolwaterstofmeren' noemen. "Dit is onze versie van het in kaart van brengen van Alaska, de noordelijke regionen van Canada, Groenland, Scandinavië en Noord-Rusland," aldus radar-wetenschapper Rosaly Lopes. "Maar dan voor de eerste keer."

Meren rond Titan's zuidpool, gezien
door Cassini. Afb. NASA

Meren en zeeën zijn veel voorkomend in Titan's noordelijke poolregio, waar het momenteel winter is. Het regent er methaan en ethaan, wat voor de vulling van deze meren zorgt. Deze vloeistoffen zorgen tevens voor een stelsel van meanderende rivieren en kanalen. Cassini richtte zich tijdens de flyby ook op totaal onbekend terrein, namelijk de zuidelijke poolregio van Titan. "We wilden weten of er daar ook meren zijn en jawel, daar zijn ze. Drie kleine meren die naar ons lachen. Titan is inderdaad het land van de meren en zeeën," zei Lopes. "Ik ben benieuwd naar de verschillen tussen het noordelijke en zuidelijke halfrond."

Wetenschappers boeken vooruitgang in hun begrip van de oorsprong van de meren. Op Aarde ontstaan meren door of hun lage ligging, of op plaatsen waar de topografie de grondwaterkolom doorsnijdt. Lopes en haar collega's denken dat de topografische depressies waar de meren zich bevinden, het gevolg zijn van vulkanisme of een specifiek (karst) type van erosie. Op Aarde komen deze karstmeren ook veelvuldig voor.

"De meren die we op Titan zien zijn niet allemaal even vol. Dit suggereert een complexe hydrologische cyclus, analoog aan de watercyclus op Aarde. Dit maakt Titan, buiten onze Aarde, uniek in ons zonnestelsel," zei PhD-student Alex Hayes. "De meren die we tot nu toe gezien hebben variëren in grootte van ongeveer 1 vierkante kilometer tot groter dan 100.000 vierkante kilometer, wat groter is dan de grote meren in de VS," voegde hij toe. "Van de ongeveer 400 meren die we tot nu toe gezien hebben, beslaat 70% van het oppervlak uit grote 'zeeën', die groter zijn dan 26.000 vierkante kilometer."